Основачкиот влог е почетниот капитал што основачот или содружниците го внесуваат во трговското друштво за формирање на основната главнина (минимум 5.000 евра за ДОО/ДООЕЛ). Било кој вид на влог (паричен или непаричен) може законски да се внесе веднаш при самото основање или во рок од една година од денот на регистрацијата на фирмата.
Што претставува основачкиот влог и кои се законските рокови?
При основање на трговско друштво со ограничена одговорност (ДООЕЛ или ДОО), законска обврска е дефинирање и запишување на основна главнина во Централниот регистар.
Според Законот за трговски друштва (ЗТД):
- Минималниот износ на основната главнина изнесува 5.000 евра во денарска противвредност. Mинимален износ за секој основач е 100 евра
- Флексибилност за внес: Основачите имаат законска можност било кој вид на влог да го внесат веднаш при самата постапка на регистрација, или пак целосно да го реализираат во рок од една година од денот на основањето на друштвото.
Видови основачки влог
Во зависност од деловниот модел и можностите на основачите, влогот може да се реализира во две форми:
- Паричен влог
Се состои од директна уплата на парични средства на трансакциската/депозитната сметка на фирмата.
- Може да се уплати целосно при основањето или во рок од една година по уписот.
- Обезбедува директен ликвиден капитал за почеток на деловните активности.
- Непаричен влог (ствари и права)
Овозможува како почетен капитал да се внесат материјални или нематеријални добра:
- Движни ствари: Возила, машини, канцелариска опрема, компјутери, инвентар.
- Недвижности: Деловен простор, земјиште, хали.
- Права: Интелектуална сопственост, софтверски решенија.
Задолжително за непаричен влог: За внес на непаричен влог (било да се внесува веднаш или во текот на првата година), задолжително е ангажирање на лиценциран овластен проценувач кој изготвува официјална Проценка на пазарната вредност на стварите или правата.
Контролна листа: Задолжителни документи за внес на влог
Бидејќи со внесувањето на влогот се менува правниот статус на капиталот (од невнесен во внесен), постапката пред Централниот регистар бара прецизна правна документација.
Еве ги клучните акти кои мора да се подготват:
- Задолжителни правни одлуки и изјави (Општи документи):
- Одлука за внес на основачки влог: Оперативна одлука со која основачот/содружниците констатираат дека влогот се внесува во друштвото.
- Одлука за измена на актот за основање (согласно член 252 и 253 од ЗТД): Бидејќи статусот на капиталот се променил, оваа одлука формално наложува измена на Изјавата за основање (за ДООЕЛ) или Договорот (за ДОО). (Забелешка: Член 252 и 253 од ЗТД ја регулира формата и постапката за оваа измена).
- Пречистен текст на актот за основање: Новата верзија на Изјавата или Договорот во која веќе е евидентирано дека влогот е внесен.
- Изјава според член 29 и 32 од ЗТД: Заверена изјава дека не постојат законски пречки за вршење дејност и дека се подмирени сите обврски.
- Докази за реализација на влогот:
- За паричен влог: Потврда од банка или извод од трансакциска сметка со кој се докажува уплатата.
- За непаричен влог:
- Официјална Проценка од овластен проценувач.
- Доказ за сопственост (сообраќајна дозвола, имотен лист, фактури).
- Писмена изјава или договор за пренос на правото на сопственост врз друштвото.
Чекор-по-чекор постапка за реализација
- Обезбедување на доказот за влог: Се врши уплата на парите во банка, или (доколку е непаричен) се ангажира проценувач за изготвување на Проценката.
- Донесување Одлука за внес: Сопствениците официјално одлучуваат да го реализираат внесот.
- Измена на основачкиот акт: Се носи Одлука за измена на актот за основање (чл. 252 од ЗТД) и се изготвува Пречистен текст на актот.
- Потпишување на изјави: Се потпишува задолжителната Изјава по член 29 и 32 од ЗТД.
- Електронски упис: Комплетната документација, преку овластен регистратор, се доставува електронски до Централниот регистар за процесирање на промената.
Најчести грешки при внес на влогот
- Пробивање на рокот од 1 година: Доколку влогот не се внесе при самото основање, истекот на 365 дена без реализиран внес претставува прекршок кој повлекува правни последици.
- Мешање на одлуките: Поднесување само на Одлука за внес, без притоа да се донесе правната Одлука за измена на актот (чл. 252) и да се приложи Пречистен текст. Ова редовно резултира со одбивање на пријавата од регистарот.
- Несоодветен документ за непаричен влог: Поднесување на фактури или интерни пресметки наместо ангажирање проценувач за официјална Проценка.
Може ли основачкиот влог да се внесе комбинирано?
Да. Капиталот може да биде и паричен и непаричен (на пример: 2.500 евра уплата на сметка и 2.500 евра во опрема преку Проценка), при што за двата дела важи рокот за внес веднаш или до една година.
Како се трошат парите од внесениот основачки влог?
Откако паричниот влог ќе легне на сметката на друштвото, средствата стануваат целосно оперативни. Тие не се „замрзнати“, туку се користат за секојдневното работење — набавки, закупнина, софтвер или исплата на плати.
