Во потрага по побрз пристап до европските фондови (ИПАРД) или домашните програми за самовработување и раст, многу претприемачи во Македонија размислуваат за купување на веќе постоечка („стара“) фирма. Иако ова е легитимна стратегија за исполнување на условот за старост на субјектот, процесот крие правни стапици кои можат да доведат до финансиски загуби или дисквалификација од повиците.
Како правни професионалци, во овој текст објаснуваме како да го извршите овој пренос безбедно и на што треба да внимавате пред да го ставите вашиот потпис кај нотар.
Зошто е потребна „стара“ фирма?
Повеќето повици за грантови, особено ИПАРД програмите, бараат апликантот да има одреден историјат на работење (најчесто од 1 до 2 години) и позитивни финансиски извештаи за претходните календарски години. Купувањето на веќе регистрирано правно лице е најбрзиот пат до исполнување на овие административни критериуми.
Клучни чекори за правна заштита (Due Diligence)
Пред да се изврши промената на сопственичката структура во Централниот регистар, неопходно е да се спроведе длабинска анализа на правното лице:
- Проверка на долгови и товар врз имотот
Не потпирајте се само на збор. Потребно е да се обезбедат:
- Потврда од УЈП: Доказ дека фирмата нема неплатени даноци и придонеси.
- Проверка во Регистарот на залози: Дали уделот на фирмата или нејзиниот имот се заложени како обезбедување за кредит.
- Состојба на жиро-сметка: Проверка преку деловните банки за евентуални активни блокади.
- Скриени обврски и судски спорови
Постојат обврски кои не се видливи во тековната состојба. Проверете дали против фирмата се водат работни спорови, тужби од добавувачи или постапки за извршување кои би можеле да стасаат по вашето преземање
Решавање на проблемите со седиштето и дејноста
Често се случува да најдете фирма со чиста историја, но нејзиното седиште е во општина која не е опфатена со грантот, или пак дејноста не соодветствува со вашиот проект.
Решението: Регистрирање на подружница
Наместо комплексни измени на статутот на матичната фирма, наједноставното решение е отворање на подружница.
- Географски услов: Ако грантот бара инвестиција во рурална средина, а фирмата е во Скопје, со регистрација на подружница на локацијата на инвестицијата го задоволувате критериумот.
- Фокус на дејност: Подружницата ви овозможува да се фокусирате на специфичната дејност на проектот без да ја менувате основната структура на фирмата.
Правни стапици при аплицирање за грант
Дури и ако фирмата е правно „чиста“, постојат правила на самите фондови кои мора да се почитуваат:
- Вештачко создавање услови: Комисиите за доделување грантови внимаваат дали купувањето на фирмата е направено исклучиво за да се изиграат правилата. Важно е да имате оправдана економска логика за преземањето.
Поврзани лица: Внимавајте ако ја купувате фирмата од роднини или партнери со кои веќе имате други заеднички фирми – ова може да биде пречка за одредени видови државна помош
Како да се осигурате преку Договорот за пренос?
Договорот за пренос на удел ( за повеќе кликни тука ) е вашата последна линија на одбрана. Во него задолжително треба да се вметнат:
- Гарантна клаузула: Продавачот гарантира под материјална и кривична одговорност дека сите обврски настанати до денот на преносот се негов товар.
- Обврска за рефундација: Клаузула со која продавачот се обврзува да ви ги надомести сите трошоци доколку се појави скриен долг од минатото.
- Завршен биланс: Изработка на пресек на состојбата на денот на примопредавањето.
Завршни зборови
Купувањето на постоечка фирма е одличен бизнис потег, но само доколку се пристапи со максимална претпазливост и соодветна правна подготовка.
Овој текст е наменет за едукативни цели и не претставува директен правен совет. Секој пренос на сопственост е специфичен и бара анализа на индивидуалната состојба на правниот субјект.
